Εργαστήριο Μυθοπλασίας

0
691

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι mythoplasia-copy-1-1024x551.jpgΠριν πολλά πολλά χρόνια, όταν ακόμα ακούγονταν λιοντάρια τις νύχτες, οι άνθρωποι έπλαθαν μύθους κι αφηγούνταν ιστορίες γύρω απ’ τη φωτιά. Το έκαναν για να ξεπεράσουν το φόβο του άγνωστου –για όσα κρύβονταν στο σκοτάδι έξω και μέσα τους.

Πολλά άλλαξαν από τότε, αλλά το σκοτάδι, ο φόβος και η αφήγηση ιστοριών παραμένουν.

~

Ο Αριστοτέλης γράφει στην Ποιητική ότι την ποίηση (τον μύθο, την αφήγηση ιστοριών, την τραγωδία και την κωμωδία) τη γέννησαν δύο αιτίες:
1) Η μίμηση είναι σύμφυτη ιδιότητα στους ανθρώπους απ’ την παιδική τους ηλικία.
2) Σύμφυτο είναι επίσης σ’ όλους τους ανθρώπους να χαίρονται βλέποντας τα έργα της μίμησης.

Η σύγχρονη ψυχολογία συμφωνεί με το πρώτο. Ο άνθρωπος είναι το «μιμιτικότερο» των ζώων

Η εμπειρία μας συμφωνεί με το δεύτερο. Ο άνθρωπος όχι μόνο χαίρεται με τις τέχνες, αλλά χωρίς αυτές θα έχανε ένα μεγάλο κομμάτι της ανθρωπιάς του.

~

Η μουσική κι ο χορός είναι ίσως οι πιο αρχέγονες. Οι εικαστικές τέχνες είναι εξίσου παλιές.

Όμως η πιο ανθρώπινη τέχνη είναι εκείνη της αφήγησης ιστοριών. Μόνο ο άνθρωπος το κάνει.
(Ίσως να το κάνουν κι οι φάλαινες με το τραγούδι τους. Αυτές οι ιστορίες θα είναι παλιές όσο κι οι ωκεανοί, αργόσυρτες σαν τις σκέψεις ενός ράθυμου θεού.)

Ο άνθρωπος είναι το ζώο που αφηγείται. Και δεν είναι κάτι που το κάνει τυχαία.

Υπάρχουν κάποιες διαχρονικές Αρχές Αφήγησης, που τις έγραψε για πρώτη φορά ο Αριστοτέλης, που τις εφάρμοσαν τέλεια οι μεγάλοι τραγωδοί της αρχαιότητας.

Αυτές τις Αρχές ακολουθούν οι σύγχρονοι πεζογράφοι (καθώς και στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στο graphic novel, ίσως και στο lore των video game). Φυσικά έχουν εμπλουτιστεί με τους αιώνες, όμως ο σκελετός της «Αντιγόνης» δεν διαφέρει πολύ απ’ του «Joker».

~

Ο Νόαμ Τσόμσκι έχει καταδείξει ότι οι Γλωσσικές Δομές ενυπάρχουν στον ανθρώπινο εγκέφαλο απ’ τη γέννηση του.
Ίσως να υπάρχει και κάτι παρόμοιο για την κατανόηση μιας ιστορίας.
Γεννιόμαστε έτοιμοι ν’ ακούσουμε και να πλάσουμε ιστορίες.

Πρόσφατες μελέτες στην Τεχνητή Νοημοσύνη έδειξαν ότι ο καλύτερος τρόπος ν’ αποκτήσει αυτογνωσία κι ενσυναίσθηση μια Τ.Ν. είναι να «ακούει» παραμύθια, την πιο απλή μορφή αφήγησης.

Γιατί οι ιστορίες δεν μας διασκεδάζουν μόνο. Μας μαθαίνουν να ζούμε –μας προετοιμάζουν και για τον θάνατο, κάθε φορά που πεθαίνουμε με τους ήρωες μας.

~

Ίσως ν’ ακούγεται παράξενο, αλλά το λογοτεχνικό ταλέντο, η μετατροπή της καθημερινής γλώσσας σε μια υψηλότερη, πιο εκφραστική μορφή, είναι πιο κοινό απ’ το ταλέντο της αφήγησης, να γράφεις σωστές ιστορίες.

Σχεδόν κάθε άνθρωπος μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του με λογοτεχνικό τρόπο. Πόσοι μπορούν ν’ αφηγηθούν μια ιστορία πιο μεστή, πιο καθαρή απ’ τη ζωή;

Γιατί αυτό κάνουμε –ή προσπαθούμε να κάνουμε- όταν γράφουμε ιστορίες. Να πετάξουμε όλα τα γενικά-κι-αόριστα, όλα τα παρεμφερή κι ασήμαντα, όλα τα φιλολογικά τεχνάσματα, και να κρατήσουμε την καθαρή ιστορία, που μοιάζει σαν ένας ζωντανός οργανισμός: Δεν της λείπει τίποτα, δεν της περισσεύει τίποτα.

~~

Στο Εργαστήριο Μυθοπλασίας θα ασχοληθούμε με τη δημιουργία ιστοριών.

Η ιστορία δεν είναι κάτι που βγαίνει αυθόρμητα. Θέλει γνώση των Αρχών, αυτογνωσία, ενσυναίσθηση, νηφάλια σκέψη, σχεδιασμό, το ηλεκτροσόκ της ξαφνικής ιδέας -και μετά αλλαγές, μετατροπές, διορθώσεις, κι άλλες αλλαγές, κι άλλες διορθώσεις.

Γράφοντας μόνο με το ένστικτο ίσως να γράψεις μια ή δύο καλές ιστορίες –που σίγουρα θα έχουν θέματα προς επίλυση.

Για να γράψεις συνειδητά πρέπει να ξέρεις τι κάνεις, γιατί το κάνεις, πώς το κάνεις. Πρέπει να ξέρεις πότε θ’ αφεθείς στη Ροή και τι θα κρατήσεις.

Μόνο αν μπορείς να εξηγήσεις στον εαυτό σου γιατί έκανες ό,τι έκανες και –κυρίως- αν μπορείς να εξηγήσεις στους άλλους γιατί έκανες ό,τι έκανες, μόνο τότε γνωρίζεις τι κάνεις.

Στο Εργαστήριο Μυθοπλασίας αυτό θα το κάνουμε μαζί, σ’ ένα αφηγηματικό brain storming, καθισμένοι σε στρογγυλό τραπέζι. Την κάθε ιστορία θα τη διαβάζουμε μαζί και θα προτείνουμε λύσεις, κορυφώσεις, ανατροπές, τέλος.

Βεβαίως τον τελικό λόγο για την ιστορία του πάντα την έχει ο συγγραφέας της, αλλά θα πρέπει να έχει ανοιχτό μυαλό, έτοιμος ν’ ακούσει και τις προτάσεις των άλλων.

Οπότε όσοι αποφασίσουν να συμμετέχουν θα πρέπει:
1) Να γράφουν. (Να γράφουν)
2) Να μην είναι απόλυτοι για όσα γράφουν. (Ν’ ακούνε)
3) Να προτείνουν αλλαγές στις ιστορίες των άλλων. (Να μιλάνε)

~~

Το Εργαστήριο Μυθοπλασίας θα διαρκέσει δυο μήνες τουλάχιστον. Σκοπός είναι κάθε μυθοπλάστης να ολοκληρώσει 2-4 ολοκληρωμένα διηγήματα (όχι ιστορίες της παλάμης) και να καταλάβει περισσότερα για την τέχνη της αφήγησης (ώστε να μπορεί μετά να γράψει και κάτι μεγαλύτερο, μυθιστόρημα-σενάριο-θεατρικό, όλα βασίζονται στις ίδιες αρχές).

Θα κάνουμε μια δίωρη συνάντηση τη βδομάδα. Το κόστος για κάθε μήνα (τέσσερις δίωρες συναντήσεις) είναι 40€ και πληρώνεται στην αρχή του μήνα.

Ξεκινάμε την Τρίτη, 10 Μαρτίου, 8:30-10:30 μμ (20:30-22:30)
Δεύτερο τμήμα την Τετάρτη, 11 Μαρτίου, 8:00-10:00μμ (20:00-22:00)

Οι συναντήσεις θα γίνονται στον Μυστικό Κήπο της Νέλλης, Καπετάν Μητρούση 8, Ντεπώ, Θεσσαλονίκη.

Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να στείλουν μήνυμα στο [email protected]

~~~

Θα τελειώσω όπως ξεκίνησα.

Πριν πολλά πολλά χρόνια, όταν ακόμα ακούγονταν λιοντάρια τις νύχτες, οι άνθρωποι έπλαθαν μύθους κι αφηγούνταν ιστορίες γύρω απ’ τη φωτιά.